مقاله ملاحظاتی درباره معماری و چهارتاقی نیاسر - نوشته: عباسعلی رضائی نیا

دسته : مقاله ها
تعداد دانلود :۶۶۳
۲۶ آبان ۱۳۹۷ | ۰۰:۵۲


ملاحظاتی درباره ساختار معماری و کاربری چهارتاقی نیاسر- نوشته: عباسعلی رضائی نیا- استادیار گروه باستان شناسی دانشکده معماری و هنر دانشگاه کاشان

چکیده
یکی از آتشکده های مهم دوره ی ساسانی در پهنه ی فرهنگی کاشان، چهارتاقی نیاسر است که باوجود شهرت آن، به خوبی شناخته نشده است. چهارتاقی نیاسر بر فراز صخره ای از ارتفاعات کرکس واقع شده و مشرف به شهر نیاسر است. برمبنای متون تاریخی این چهارتاقی آتشکده ای بوده که توسط اردشیر بابکان بنیان نهاده شده است. بیش از یک سده از عمر پژوهش های محققان درباره ی آتشکده ها می گذرد و عده ای از آنها تلاش کرده اند از نظر سبک معماری به تشریح و تقسیم بندی این گونه از معماری مذهبی دوره ی ساسانی بپردازند و تفسیرهای متفاوتی درباره ی کاربری چهارتاقی ها ارائه دهند. با توجه به شواهد سطحی، به نظر می رسد چهارتاقی نیاسر در میان مجموع های از واحدهای معماری قرار داشته است که امروزه آثار آن در پیرامون چهارتاقی دیده می شود. از این رو می توان فرضیه ی چهارتاق های منفرد که توسط گدار پیشنهاد شد را مورد تردید قرار داد. در این راستا مقاله حاضر با هدف بازشناسی وجوه معماری و محوطه ی پیرامونی آتشکده ی نیاسر، به شیوه ی توصیفی-تحلیلی تلاش کرده است به توصیف فنی ساختار معماری آتشکده ی نیاسر و محیط پیرامونی آن بپردازد. سپس مشکلات گاهنگاری و کاربری آتشکده ی نیاسر بر پایه ی متون تاریخی و سنجش های معماری، به خصوص مقایسه ی آن با چهارتاقی های مناطق همجوار، مورد بحث و تحلیل قرار گرفته است. با توجه به موقعیت جغرافیایی، ساختار معماری چهارتاقی و نیز بافت جمعیتی نیاسر به نظر می رسد از نظر مرتبه ی آتش، چهارتاقی نیاسر را باید از نوع آتشکده های محلی ارزیابی کرد. همچنین بقایای واحدهای ساختمانی پیرامون چهارتاقی نیاسر دیدگاه های واندنبرگ و هوف را مبنی بر محصور بودن چهارتاقی ها تأیید می کند. مقاله ی حاضر به فهم صحیح از ماهیت آتشکده ی نیاسر و درک عمیق تر از اهمیت و جایگاه آن در دوره ی ساسانی کمک نموده است. همچنین بر لزوم کاوش های باستانشناختی در بنای چهارتاقی نیاسر و محوطه ی پیرامونی آن تأ کید کرده است.
کلیدواژگان: دوره ی ساسانی، آتشکده، چهارتاقی، کاشان، نیاسر.

کلید واژه ها: آتشکده نیاسر



نظر شما :